Yazılım Yaptırmak İstiyorum: İlk Adımdan Teslime Süreç

İşletmeniz için bir yazılım yaptırmak istiyorsunuz: bir sipariş takip sistemi, bir müşteri paneli ya da tablolarla yürüyen bir işin yazılıma taşınması. Bu yazıda ihtiyacın tanımlanmasından teslime kadar sürecin nasıl işlediğini ve sizden hangi hazırlıkların beklendiğini anlatıyoruz.

1. Çözümü değil, sorunu tanımlayın

Yazılım talepleri çoğunlukla bir çözümle gelir: “Bize bir CRM lazım.” Görüşmeyi verimli kılan ise sorunun kendisidir: “Teklif verdiğimiz müşterileri takip edemiyoruz, kimin ne zaman arandığı kayıtlı değil.”

Sorun açık yazıldığında iki şey mümkün olur. Birincisi, yazılımın neyi düzelteceği ölçülebilir hâle gelir. İkincisi, belki de çok daha küçük bir çözümün yeterli olduğu görülür.

2. Hazır bir paket işinizi görüyor mu?

Özel yazılım, her ihtiyacın cevabı değildir. Muhasebe, e-fatura, standart stok takibi gibi alanlarda olgun hazır paketler vardır ve bunları yeniden yazdırmak çoğu zaman gereksizdir. Özel yazılım, işinizin hazır paketlere uymayan, size özgü kısmında değer üretir.

Bu kararın nasıl verileceğini özel yazılım mı, hazır paket mi yazısında, tablolardan yazılıma geçişin zamanını ise Excel’den yazılıma ne zaman geçilir yazısında ele aldık.

3. Bir sayfalık ihtiyaç belgesi hazırlayın

Teknik bir doküman gerekmez. Şu soruların cevabı yeterlidir:

İş bugün nasıl yürüyor, nerede aksıyor?
Yazılımı kimler kullanacak? Kaç kişi, hangi görevlerde?
Yazılımın yapması gereken üç ila beş temel iş nedir?
Mevcut hangi sistemlerle veri alışverişi olacak? (muhasebe programı, e-ticaret sitesi, tablolar)
Aktarılması gereken eski veri var mı?
Bir tarih ya da bütçe sınırı var mı?

Bu belge her firmaya aynı şekilde gönderildiğinde, gelen teklifler birbiriyle karşılaştırılabilir olur.

4. Kiminle çalışacağınıza karar verin

Üç seçenek vardır:

Serbest çalışan yazılımcı. Küçük ve sınırları belli işler için ekonomiktir. Risk, işin tek kişiye bağlı olmasıdır.
Yazılım firması. Tasarım, geliştirme ve test ayrı kişilerce yürütülür; süreklilik ve sözleşme güvencesi vardır.
Kendi ekibinizi kurmak. Yazılım işinizin merkezindeyse ve sürekli gelişecekse anlamlıdır; kurulması zaman alır ve sabit gider getirir.

Hangisini seçerseniz seçin, şu soruları sorun: Benzer bir işi daha önce yaptınız mı ve görebilir miyim? Teklif maddelere ayrılmış mı? Kaynak kod kime ait olacak? Yayından sonra bakımı kim, hangi koşullarla yapacak?

5. Geliştirme süreci

Analiz ve kapsam belgesi. İhtiyaç maddelere ayrılır. Ne yapılacağı, ne yapılmayacağı, süre ve maliyet yazılı olarak belirlenir. Sürecin en önemli aşaması budur; sonraki anlaşmazlıkların çoğu burada önlenir.
Tasarım. Ekranlar ve iş akışı çizilir. Kullanıcılar ekranları bu aşamada görür ve değişiklikler kod yazılmadan önce yapılır.
Geliştirme. Yazılım parça parça yazılır. Tamamlanan bölümleri deneyebilmeniz, ilerlemeyi izlemenizi ve yanlış anlaşılmaların erken fark edilmesini sağlar.
Test ve veri aktarımı. Yazılım gerçek kullanım senaryolarıyla denenir, eski veriler aktarılır.
Yayın ve eğitim. Yazılım kullanıma açılır, kullanıcılara gösterilir.
Bakım. Hata düzeltmeleri, güvenlik güncellemeleri ve yeni istekler için koşullar önceden belirlenir.

Bu aşamaları nasıl yürüttüğümüzü özel yazılım çözümleri sayfasında bulabilirsiniz.

6. Küçük başlayın

Yazılım projelerinde en sık yapılan hata, her şeyi ilk sürüme sığdırmaya çalışmaktır. İlk sürüm en çok zaman kaybettiren tek bir işi çözdüğünde yazılım erken kullanıma girer, ekibiniz alışır ve sonraki adımlar gerçek kullanımdan gelen bilgiyle planlanır. Dernekler için geliştirdiğimiz Dernek Asistan projesinde de önce en çok zaman alan sorun çözüldü, diğer bölümler bunun üzerine eklendi.

Süre, maliyet ve sözleşme

Bu üç konu ayrı yazılarda:

Kısaca

Yazılım yaptırmak, sorunu açık biçimde yazmakla başlar. Bir sayfalık ihtiyaç belgesi, maddelere ayrılmış bir teklif ve dar tutulmuş bir ilk sürüm, projenin öngörülebilir ilerlemesini sağlar.

İhtiyacınızı birlikte değerlendirmek isterseniz iletişime geçebilirsiniz.