Yazılım Yaptırma Maliyeti: Fiyat Nasıl Hesaplanır?
Yazılım yaptırma maliyeti, işletmelerin en çok sorduğu ve en az net cevap aldığı sorudur. Bu yazıda bir yazılımın fiyatının nasıl hesaplandığını, maliyeti hangi kalemlerin artırdığını, fiyatlandırma modellerini ve bütçeyi denetim altında tutmanın yollarını anlatıyoruz. Rakam vermiyoruz; nedenini sonda açıklıyoruz.
Yazılımın fiyatı neyin fiyatıdır?
Yazılımda malzeme maliyeti yoktur; fiyatın neredeyse tamamı emektir. Bir teklif temelde şu hesaba dayanır: işin gerektirdiği süre × o sürede çalışacak kişilerin maliyeti. Analiz, tasarım, geliştirme, test ve proje yönetimi bu sürenin parçalarıdır.
Bu nedenle “yazılım ne kadar tutar?” sorusu, “iş ne kadar sürer?” sorusuyla aynı yere çıkar. Süreyi belirleyen etkenleri özel yazılım ne kadar sürer yazısında ele aldık; aşağıdaki kalemler aynı etkenlerin maliyet yüzüdür.
Maliyeti belirleyen altı kalem
1. Kapsam. Yazılımın kaç ekranı, kaç farklı iş akışı olacak? Maliyetin ana belirleyicisi budur. Kapsam maddeler hâlinde yazılmadıkça verilen her rakam tahmindir.
2. Kullanıcı rolleri ve yetkiler. Herkesin her şeyi gördüğü bir sistem basittir. Yönetici, şube sorumlusu ve personelin farklı ekranlar gördüğü, farklı işlemler yapabildiği bir sistemde her rol ayrı tasarım ve test gerektirir.
3. Entegrasyonlar. Muhasebe programı, e-fatura, ödeme sistemi, kargo ya da mevcut bir yazılımla veri alışverişi. Her bağlantı karşı sistemin kurallarına ve belgelerinin niteliğine bağlıdır; öngörülmesi en güç kalem budur.
4. Eski verinin aktarılması. Yıllardır tablolarda ya da eski bir programda tutulan kayıtların yeni sisteme taşınması ayrı bir iştir. Veri ne kadar düzensizse aktarım o kadar emek ister.
5. Raporlama. Hazır birkaç rapor ile kullanıcının kendi ölçütlerine göre süzebildiği, dışa aktarabildiği raporlar arasında belirgin bir fark vardır.
6. Güvenlik ve yük beklentisi. Kişisel veri, ödeme bilgisi ya da çok sayıda eşzamanlı kullanıcı söz konusuysa altyapı ve test için ayrılan emek artar.
Fiyatlandırma modelleri
Sabit fiyat. Kapsam baştan yazılır, toplam bedel belirlenir. Bütçe öngörülebilirdir. Karşılığında kapsamın gerçekten net olması gerekir; sonradan gelen her yeni istek ayrıca fiyatlandırılır.
Süreye dayalı (adam/gün). Harcanan emek kadar ödenir. Kapsamın baştan bilinemediği, yolda şekillenecek işler için uygundur. Bütçe denetimi için düzenli raporlama ve bir üst sınır belirlenmesi gerekir.
Aşamalı. Proje aşamalara bölünür, her aşama kendi kapsamı ve bedeliyle ayrı ayrı onaylanır. Büyük projelerde riski her iki taraf için de azaltır.
Kapsamı yazılabilen işlerde sabit fiyat, belirsizliği yüksek işlerde aşamalı ilerlemek genellikle en sağlıklı yoldur.
Geliştirme bittikten sonraki giderler
- Barındırma. Yazılımın çalıştığı sunucunun aylık gideri. Seçenekleri sunucu seçimi yazısında karşılaştırdık.
- Bakım. Güvenlik güncellemeleri, hata düzeltmeleri ve bağlı sistemlerde yapılan değişikliklere uyum.
- Yeni istekler. Kullanılan her yazılım yeni ihtiyaç doğurur. Bu, yazılımın işe yaradığının göstergesidir ve bütçede yeri olmalıdır.
- Üçüncü taraf lisans ve servisler. SMS, e-posta gönderimi, harita gibi kullanıma göre ücretlendirilen servisler.
Bütçeyi denetim altında tutmanın yolları
- İlk sürümü dar tutun. En çok zaman kaybettiren tek işi çözen bir sürümle başlayın; devamını gerçek kullanıma göre planlayın.
- Öncelik sıralaması yapın. Her maddeyi “şart”, “olsa iyi olur” ve “sonra” olarak işaretleyin. Bütçe daraldığında neyin çıkarılacağı baştan bellidir.
- Hazır çözümleri kullanın. Ödeme, e-fatura ya da kullanıcı girişi gibi standart parçalar için olgun servisler vardır. Hazır paketin yeterli olduğu yerde özel yazılım yaptırmayın.
- Kararları geciktirmeyin. Onay bekleyen her gün takvimi, dolayısıyla maliyeti uzatır.
Çok düşük teklifin riski
Diğerlerinden belirgin biçimde düşük bir teklif çoğunlukla kapsamın bir bölümünü içermez: test, veri aktarımı, yönetim ekranları ya da yayın sonrası destek. Eksik, proje ilerledikçe ek ücret olarak ya da teslim edilen işin niteliğinde ortaya çıkar. Teklifin maddelere ayrılmasını isteyin ve kaynak kodun kime ait olacağını sözleşmeye yazdırın.
Neden rakam vermiyoruz?
Kapsam bilinmeden verilen rakam bir anlam taşımaz ve yanıltır. Yöntemimiz, ihtiyacı maddelere ayırmak ve her maddenin süresi ile maliyetini yazılı olarak belirlemektir. Onaylanan belge, projenin sonuna kadar iki tarafın ortak referansı olur.
Web sitesi ve mobil uygulama için maliyet kalemlerini ayrı yazılarda ele aldık: web sitesi yaptırma maliyeti ve mobil uygulama yaptırma maliyeti. Sürecin tamamı için yazılım yaptırmak istiyorum yazısına bakabilirsiniz.
İhtiyacınız için maddelere ayrılmış bir teklif almak isterseniz iletişime geçebilirsiniz.